با توجه به ارزش حفاظتی پارک ملی بمو، کاربری هایی در داخل و محدوده اطراف پارک وجود دارند که دارای اثرات و پیامد های مستقیم و غیرمستقیم بر پارک است. ضرورت دارد تا با بررسی تغییرات این کاربری ها، برنامه مدیریتی مناسب بر منطقه ارائه شود. به منظور بررسی تغییرات کمی و کیفی رخ داده در اکوسیستم پارک ملی بمو و حفاظت و مدیریت محیط زیستی این منطقه، تصاویر ماهواره ای Landsat مربوط به سه دوره زمانی 1366، 1388 و 1390 تهیه و مورد استفاده قرار گرفت. در همین راستا، بعد از اعمال تصحیحات هندسی و مکانی و اجرای بارزسازی تصاویر، با بهره گیری از روش طبقه بندی نظارت نشده و روش طبقه بندی نظارت شده، الگوریتم حداکثر احتمال همانندی تغییرات کاربری ها مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. درستی نقشه های تولیدی با آزمون صحت کلی و آماره کاپا محاسبه شد. تغییرات پوشش گیاهی با شاخص پوشش گیاهی (NDVI) مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به درصد پوشش گیاهی، نقشه های ایجادشده در سه کلاس درجه سرسبزی ضعیف، متوسط و خوب طبقه بندی شد. نتایج نشان داد که کاربری های انسان ساخت طی بازه زمانی 1987 تا 2011 رشد چشمگیری داشته است. همچنین نتایج نشان داد پوشش طبیعی منطقه افزایش و اراضی بایر منطقه کاهش یافته است.

داده ­های سنجش از دور از رشد، زادآوری و تغییرات رشد پوشش گیاهی می تواند اطلاعات بسیار مفیدی را در نظارت بر محیط زیست، حفاظت از تنوع زیستی، کشاورزی، جنگلداری، زیرساخت های سبز شهری و سایر زمینه های مرتبط ارائه دهد. از کاربرد داده­ های سنجش از دور استفاده در ارزیابی پوشش و کاربری اراضی است. شاخص های گیاهی به دست آمده از تاج پوشش گیاهی در سنجش از دور، الگوریتم های ساده و مؤثری برای ارزیابی های کمی و کیفی پوشش گیاهی، زادآوری و تغییرات رشد گیاهان هستند. این شاخص ها در سنجش از دور با استفاده از سیستم­های مختلف هوابرد و ماهواره ای استفاده می­شوند. تا به امروز، هیچ رابطه ریاضی کاملی وجود ندارد که کلیه شاخص های گیاهی را به دلیل پیچیدگی ترکیبات مختلف طیف­های نور، ابزار دقیق، پلت فرم­ها و وضوح مورد استفاده، تعریف کند. بنابراین، الگوریتم های خاصی برای کاربردهای مختلف با توجه به روابط ریاضی در دامنه طیف تابش نور مرئی، عمدتاً منطقه طیف سبز، از پوشش گیاهی، و طیف های نامرئی را برای تعیین کمی سطح پوشش گیاهی، توسعه یافته است. در مقاله حاضر، ویژگی های طیفی پوشش گیاهی و شاخص های گیاهی، مزایا و معایب شاخص های مختلف توسعه یافته ارائه، و کاربرد آن­ها با توجه به ویژگی­های پوشش گیاهی، محیط، و دقت اجرا بحث می­شود. الگوریتم­های شاخص پوشش گیاهی مورد بحث در این تحقیق، می تواند ابزاری مؤثری برای اندازه گیری وضعیت پوشش گیاهی اراضی ارائه دهد.

دامنه های زراعی لسی سالانه حجم زیادی از رواناب و رسوب را به داخل شهر گرگان وارد کرده که به دلیل سیستم زهکش نامناسب، خسارات مالی زیادی را به دنبال دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثر سناریوهای مختلف پوشش گیاهی بر میزان رواناب و رسوب خروجی سه دامنه آبخیزی با مساحت 5/9 هکتار می باشد. بنابراین مقدار رواناب و رسوب حوزه برای مدت یک سال توسط مدل WEPP شبیه سازی و با نتایج شبیه ساز باران در سطح پلات مقایسه گردید. درمجموع هشت سناریوی رایج پوشش گیاهی شامل شرایط فعلی، حداقل و حداکثر پوشش گیاهی محتمل و وجود و عدم وجود پوشش گیاهی یک ساله و دائمی شبیه سازی شده و به صورت جفتی مورد مقایسه قرار گرفت. حجم رواناب کل و رسوب ویژه برای وضعیت کنونی حوزه به ترتیب 1945 مترمکعب در سال و 1/5 تن در هکتار برآورد گردید. نتایج مقایسه سناریوها نشان داد که میزان رواناب و رسوب ویژه حوزه به ترتیب از 1487 مترمکعب در سال و 4/0 تن در هکتار در سناریوی حداکثر پوشش گیاهی محتمل (بیش از 80 درصد)، به 5032 مترمکعب در سال و 5/64 تن در هکتار در سناریو حداقل پوشش گیاهی محتمل (آیش همراه با شخم) حوزه افزایش می یابد. همچنین اختلاف رسوب ویژه بین دو سناریوی پوشش دائمی گراس و زراعت جو کل حوزه معادل 8/12 تن در هکتار و این مقدار برای دو سناریوی زراعت جو و آیش همراه با شخم اراضی کشاورزی حوزه 2/10 تن در هکتار محاسبه شد.

در این تحقیق رابطه پوشش گیاهی و خاک در اراضی شور استان قم مورد مطالعه قرار گرفت. این منطقه که در مرکز ایران قرار دارد؛ دارای مساحت 14631 کیلومترمربع با احتساب سطح دریاچه نمک می باشد. در این مطالعه به منظور تفکیک اولیه جوامع گیاهی از روش فیزیونومیک - فلوریستیک - اکولوژیک و برای مطالعه پوشش گیاهی منطقه از روش کوادرات گذاری استفاده شد. در این بررسی از کوادرات هایی با ابعاد 10 ´ 10 و به تعداد 10 عدد برای هر یک از تیپ های گیاهی بهره گیری شد. برای مستقر کردن کوادرات ها در یک جامعه از روش نمونه برداری تصادفی طبقه بندی شده استفاده شد. در این مطالعه 11 عامل مربوط به خاک در 48 تیپ مرتعی مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از روش آنالیز خوشه ای 13 جامعه گیاهی در منطقه تفکیک شد. به منظور تعیین اثر عوامل محیطی بر استقرار پوشش گیاهی از روش رسته بندی CCA (آنالیز تطبیقی متعارفی) با استفاده از نرم افزار CANOCO استفاده شد. نتایج رسته بندی نشان داد که عوامل محیطی مانند هدایت الکتریکی، آهک، سدیم، گچ، پتاسیم و کلسیم بیشترین نقش را در استقرار و گسترش جوامع گیاهی منطقه مورد مطالعه دارند. همچنین گیاهان تیره اسفناجیان در مقایسه با گیاهان تیره گندمیان، از مکانیزم های مقاومت به شوری کارآمدتری برخوردار می باشند. در شوره زارها با تغییرات تدریجی در رطوبت خاک، منطقه بندی گونه ها و تیپ های مختلف گیاهی به صورت نوارهای موازی در می آیند. پس وجود پستی بلندیهای هر چند ناچیز در سطح زمین، از عوامل مهم تغییر شرایط شیمیایی و فیزیکی خاک بوده و طبیعتا باعث شکل گیری رویشگاه های خاص برای گونه های گیاهی مختلف می شود.

در عصر حاضر گرم شدن کره زمین تبدیل به یک مساله جهانی شده است. در مناطق شهری، بسته به پوشش زمین و بدلیل تغییرات کاربری ها مناطقی با درجه حرارت بیشتر از سایر نواحی به وجود می آید، که این پدیده را جزیره حرارتی شهرها می نامند. مطالعات نشان می دهد که افزایش دما بر اثر گسترش جزایر حرارتی در تهران بیشتر از شهرهای دیگر کشور است. در این تحقیق ابتدا با اعمال تصحیحات مورد نیاز، تصویر آماده شده و سپس نقشه کاربری و پوشش اراضی با روش حداکثر احتمال همانندی و همچنین نقشه حرارتی با بکارگیری الگوریتم تک پنجره بر روی باند حرارتی تصویر ماهوارهای سنجنده ETM+ تهیه شد. همچنین دمای کمینه، بیشینه و میانگین دما برای مناطق 22 گانه تهران بدست آمد. پس از محاسبه شاخص های NDVI، NDWI، NDBI، NDBAI، UTFVI و مقایسه نقشه حرارتی و نقشه کاربری و پوشش اراضی، مناطق مختلف تهران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که ارتباط مستقیم میان وجود جزایر حرارتی و ساخت و ساز بیشتر و مناطق بایر گسترده تر و رابطه معکوس میان NDVI و پوشش گیاهی با دما و جزایر حرارتی وجود دارد.

پایش پیوسته اراضی کشاورزی به دلیل تاثیر آن بر حفظ منابع و سلامت اکوسیستم ها و امنیت غذایی یکی از ضرورت های مدیریت منابع آب و خاک در یک حوضه آبریز است. نقشه های پوشش اراضی جهانی (GLC) با توجه به مقیاس های متنوع، در دسترس بودن و عدم نیاز به پردازش های تخصصی می توانند برای استخراج محدوده اراضی کشاورزی مورد استفاده قرار گیرند. این مطالعه عملکرد سه محصول GLC شامل MCD12Q1 LC، CGLS LC و CCI LC را نسبت به نقشه کاربری اراضی مرجع سال 2015 در حوضه آبریز دریاچه ارومیه را بررسی می کند. ابتدا بر اساس کلاس های اصلی نقشه کاربری اراضی مرجع سال 2015 (مرتع، اراضی کشاورزی، پهنه های آبی، اراضی ساخته شده و زمین بایر)، کلاس های معادل از نقشه های پوشش اراضی جهانی به منظور مقایسه با هم ادغام و ترکیب شدند. سپس عملکرد نقشه های GLC براساس معیارهای مساحت، سازگاری مکانی و صحت کلی با استفاده از نقاط کنترل زمینی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که دو محصول MCD12Q1 LC و CGLS LC در ارائه تصویر کلی از پوشش اراضی حوضه آبریز به ترتیب با صحت کلی 74 و 86 درصد، نسبت به محصول CCI LC عملکرد برتری دارند. همچنین MCD12Q1 LC و CGLS LC به ترتیب در طبقه بندی دو کلاس مرتع و اراضی کشاورزی به عنوان پوشش های غالب در سطح حوضه آبریز با صحت طبقه بندی 81 و 89 درصد عملکرد قابل قبولی داشتند. استفاده از محصول LC CGLS می تواند به پایش پیوسته اراضی کشاورزی در کاربردهای عملیاتی به منظور ارزیابی کلی از روند تغییرات توسعه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه کمک شایانی بنماید. از دیگر یافته های مهم این پژوهش این است که محصول پوشش اراضی با قدرت تفکیک مکانی بهتر لزوماً صحت طبقه بندی بهتری برای همه انواع پوشش ها ندارد. این مطالعه می تواند به عنوان یک مرجع روش شناسی در ارزیابی عملکرد محصولات GLC در مقیاس های مختلف و دیگر مناطق کشور استفاده شود.

عرصه های منابع طبیعی و پوشش گیاهی شهرهای تفت و مهریز در دهه های اخیر با توجه به ییلاقی بودن و نزدیک بودن به مرکز استان یزد دستخوش تغییرات شده است. هدف از این پژوهش، ارزیابی میزان و جهت و پیش بینی تغییرات اراضی و پوشش گیاهی در این دو شهر است. در این پژوهش از تصاویر ماهواره لندست 5 (سال­ های 1377، 1383 و1387) و لندست 8 (سال 1396) اردیبهشت و خرداد استفاده شد. مدل سازی تغییرات کاربری/پوشش اراضی بر اساس طبقه بندی نظارت شده انجام شد. با استفاده از مدل سازی تغییرات زمین و روش شبکه عصبی چندلایه پرسپترون روند تغییرات تجزیه وتحلیل شد. نتایج نشان داد که %3 (558. 8 هکتار) از اراضی و پوشش گیاهی شهر تفت به بایر و %1. 3 (209. 9 هکتار) به زمین های شهری افزوده شده است و از اراضی باغ ها %4. 3 (559. 2 هکتار) کاسته شده است که این میزان بیشترین مقدار است. مقدار %2. 8 (678. 8 هکتار) از اراضی و پوشش گیاهی شهر مهریز به بایر و مقدار %1. 7 (184 هکتار) به زمین های مسکونی شهری تغییر کاربری داده شده است. به لحاظ گسترش شهری (مساحت و تبدیل کاربری ها) شهر مهریز دارای بیشترین مقدار در کاهش پوشش گیاهی بوده است. نتایج نشان داد که تغییرات کاربری و پوشش اراضی در شهر تفت بیشتر از شهر مهریز بوده است، به ­ طوری­ که بیشترین این تغییرات مربوط به باغ ها بوده است اما به لحاظ گسترش اراضی ازلحاظ مساحت و تبدیل کاربری ها، در شهر مهریز دارای بیشترین مقدار با شدت بیشتری بوده است.

اطلاع از وضعیت پوشش اراضی، میزان و نحوه ی تغییرات آن در گذر زمان یکی از مهم ترین موارد در برنامه ریزی و سیاست گذاری مدیران در سطوح مختلف است. هدف از مطالعه ی حاضر بررسی و تحلیل ارتباط بین تغییر پوشش اراضی و تغییرات دمای سطح زمین (LST) است. بدین منظور از 8 تصاویر ماهواره لندست سنجنده TM و OLI مربوط به سال های 2001 و 2019 در محدوده دشت یزد استفاده شد. دمای سطح زمین به روش های تک باندی و پنجره مجزا محاسبه گردید. نقشه های پوشش اراضی، تغییرات پوشش اراضی و تغییر دمای سطح زمین در چهار ماه از هر سال تهیه گردید. نتایج نشان داد در بین سال های 2001 تا 2019، 28درصد از مساحت اراضی کشاورزی کاسته و12 درصد به مساحت اراضی شهری اضافه شده است، که نشان دهنده تخریب زمین های کشاورزی و جایگزینی آن ها با مناطق شهری است. دمای سطح زمین، متأثر از عوامل سطحی، نوع پوشش و خصوصیات آن می باشد. کمترین دما، در منطقه مورد مطالعه مربوط به کشاورزی است. دمای سطح زمین در اراضی بایر و تپه ماسه ای که به سایر کاربری ها تبدیل شده است به طور قابل توجهی کاهش یافته است و تبدیل کاربری کشاورزی به اراضی بایر و تپه های ماسه ای منجر به افزایش دمای بیشتری نبست به سایر کاربری ها شده است.